डीसी मोटरचा वेग समायोजित करण्याच्या ४ पद्धती

३. आर्मेचर व्होल्टेजने गती नियंत्रित करणे

ही पद्धत विशेषतः लहान मोटर्ससाठी आहे. फील्ड वाइंडिंगला एका स्थिर स्रोताकडून वीजपुरवठा मिळतो, तर आर्मेचर वाइंडिंगला एका वेगळ्या, बदलत्या डीसी स्रोताद्वारे वीजपुरवठा केला जातो. आर्मेचर व्होल्टेज नियंत्रित करून, तुम्ही आर्मेचरचा रोध बदलून मोटरचा वेग समायोजित करू शकता, ज्यामुळे आर्मेचरवरील व्होल्टेज ड्रॉपवर परिणाम होतो. या उद्देशासाठी आर्मेचरसोबत सिरीजमध्ये एक बदलता येणारा रोधक (व्हेरिएबल रेझिस्टर) वापरला जातो. जेव्हा बदलता येणारा रोधक त्याच्या सर्वात कमी सेटिंगवर असतो, तेव्हा आर्मेचरचा रोध सामान्य असतो आणि आर्मेचर व्होल्टेज कमी होतो. जसा रोध वाढतो, तसा आर्मेचरवरील व्होल्टेज आणखी कमी होतो, ज्यामुळे मोटरचा वेग मंदावतो आणि तिचा वेग नेहमीच्या पातळीपेक्षा कमी राहतो. तथापि, या पद्धतीचा एक मोठा तोटा म्हणजे आर्मेचरसोबत सिरीजमध्ये असलेल्या रोधकामुळे होणारे लक्षणीय वीज नुकसान.